Скачать книги категории «Русская литература»

Бу кинигэҕэ кыһа 2010 с. ыыппыт «Сонун сүүµрээн» диэн литературнай куонкуруһугар II миэстэни ылбыт Т. Находкина «Булумньу оҕо» диэн сэһэнэ, кэпсээннэрэ уонна остуоруйата киирдилэр. Геройдар күүстээх санааларынан, үтүөҕэ эрэллэринэн олох араас очурун-чочурун туорууллар, чугас дьоннорун туһугар туруулаһаллар, охсуһаллар. Ааптар төрөппүт арыгылааһына оҕо олоҕор ыарыылаахтык дьайарын итэҕэтиилээхтик арыйар.

Биллэрин курдук, уус-уран литература сүрүнэ – киһи өйүн-санаатын, иэйиитин, уйулҕатын, олоҕун мөккүөрүн көрдөрөр. Онуоха бу кэпсээннэр хас биирдии саха оҕото олоххо дьулуурдаах, тулуурдаах, көҥүл өйдөөх-санаалаах буолуохтааҕын этэллэр. Ааптар айымньыларын дьоруойдара – үөрэнээччилэр, олоххо саҥа үктэммит эдэр дьон. Кэпсээннэр түмүктэрэ үчүгэйдик бүтэр буолан, сырдыкка, кэрэҕэ угуйаллар, сылаас тыыннаахтар.

Роман маҥнай «Тулаайах оҕо» аатынан 1983 с. бэчээттэммитэ. Онтон 1995 с. «Бүтэй Бүлүү» диэн аатынан «Сахаполиграфиздат», 2005 с. С. А. Новгородов аатынан «Бичик» национальнай кинигэ кыһата таһаарбыта. Нуучча кэлиэн иннинээҕи саха норуотун олоҕун киэҥник хабан көрдөрөр историческай роман ааҕааччы биһирэбилин ылбыта, Даланы романист быһыытынан дьоҥҥо-сэргэҕэ билиһиннэрбитэ. Кинигэ саха норуодунай суруйааччыта Василий Семенович Яковлев-Далан үбүлүөйдээх сылыгар киэҥэйгэҕэ ананан таҕыста.

В поэтический сборник вошли произведения первого юкагирского поэта Гаврила Николаевича Курилова-Улуро Адо и, как связь времен и непрерывность жизни, стихи его сына, Альберта Курилова. Оба поколения обожествляют любовь к Женщине, их произведения объединяют тонкий лиризм, чувственность, образность и тонкое восприятие мира.

Эдэркээн Сима Унаарап, университекка киирэн, бүтэриэр диэри устудьуоннуур олоҕо – маҥнайгы туҥуй таптала, кэскиллээх сырдык ыралара, оччотооҕу ыччат араас кыһалҕата киэргэтиитэ суох көстөр. Биир сокуонунан салайтарар, биир тэҥ быраабы тутан олорор улуу дойдуга кырдьыктаах сыһыан туһугар туруулаһарга тиийиллэр. Бэйэни сайыннарарга кыһаллыбатаххына, ким даҕаны ытыскар аҕалан ууран биэрбэт. Ити туһунан ааптар уус-ураннык, өйдөнүмтүө судургу тылларынан суруйбутун ааҕыаххыт.

Төгүрүк тулаайах хаалбыт Даайыһы оҕо дьиэтиттэн эдэр ыал иитэ ылар. Дьылҕа тыйыс ыйааҕынан эдэр дьон бэйэлэриттэн икки кыра оҕолорун хаалларан олохтон соһуччу бараллар. Иккистээн тулаайах хаалбыт, сокуоннай сааһын саҥа сиппит кыыс олоххо, кэрэҕэ тардыһар күүһүн, дьулуурун тутуһан, ону булгуруппакка олоххо сыалын ситиһэр, бэйэтэ үөрэхтэнэр, оҕолорун иитэн-улаатыннаран үөрэх аартыгын тутуһуннарар.

Роман төрдүс чааһыгар ааптар уус-уран хомоҕо тылынан тыа сирин дьонун сэрии кэннинээҕ олохторун ымпыгын-чымпыгын ойуулаан көдөрөр.

Олох тутула уларыйар быыһык кэмигэр аныгы дьахталлар обществоҕа бэйэлэрин миэстэлэрин булунуулара, араас быһыыга-майгыга түбэһиилэрэ бу кинигэҕэ кэпсэнэр. Геройдар араас дьарыктаахтар: коммерсант, учуутал, дьиэ хаһаайката… Кинилэр олоҕу араастык өйдүүллэр, тус-туһунан суолу тэлэллэр. Ол гынан баран, кинилэри биир холбуур. Ол – дьолго баҕарыы. Ким эрэ дьол – харчыга дии саныыр, ким эрэ – дьиэ кэргэҥҥэ, тапталга, оттон сорох – былааска диир.

В книгу вошли рассказы о разных судьбах наших современниц. Одна когда-то успешно занималась предпринимательством, другая – скромная учительница, третья – служащая, а четвертая – домохозяйка… Но их всех объединяет одно – это жажда жизни, любви и простого человеческого счастья. Но где оно, это счастье? Как его поймать?..

Омуннаах-төлөннөөх тапталынан талымастана сөхтөрөр, очурдаах-чочурдаах олоххо орох тэбэр оҕо киһи оннун булар омоон суола, ардыгар, оннук оҕуруктаах, ураты уустук…

Дьиҥ таптал үйэлээх дииллэр, хаһан да умнуллубат. Сэһэҥҥэ эр киһи олоххо биирдэ бэриллэр истиҥ иэйиитин туһугар туруулаһыыта арыллар. Олох очурдарын, дьон уодаһыннаах санаатын, арахсыыны, кэм-кэрдии харгыһын кытаанах санаалаах, инникигэ эрэллээх, истиҥник таптыыр эрэ киһи тулуйар, сирдээҕи дьолун булар.

Эдэр ааптар дьоҕус хоһоонноругар олоҕу дириҥник анаарыыта, таайыллыбат таабырыны – тапталы хоһуйуута, аар айылҕа көстүүлэрин тыыннааҕымсытан дьүһүйүүтэ, олох бүппэт мөккүөрүгэр хоруйдары көрдөөһүнэ хомоҕой тылынан сонуннук ойууланар.

В коротких стихотворениях молодого автора явственно прослеживается глубокая духовная связь с природой. Это отражается и в чрезвычайно тонких, одухотворенных описаниях природных явлений, и в гармоничном сопоставлении состоянии души поэта с ними.

«Үүтээн үһүйээннэрэ» серия Май Емельянов «Соһуччу көрсүһүү» диэн кинигэтинэн саҕаламмыта, дьон сэҥээриитин ылыан ылбыта.

Бу «Бүтэһик ботуруон» кинигэҕэ ааптар доҕотторо, аймахтара, ааҕааччылара бултуу сылдьан араас быһылааҥҥа, түбэлтэҕэ түбэспиттэрин туһунан уус-ураннык ойуулуур.

Ааҕааччы киэҥ араҥатыгар ананар.

Ааптар саҥа кинигэтигэр уларыта тутуу сылларыттан саҕалаан суруйбут хоһоонноругар гражданскай общество сайдыытыгар, ааспыт уонна билиҥҥи историябытыгар санааларын аһаҕастык билинэр. Тус олоҕор, тапталыгар, биир идэлээх доҕотторугар, айар үлэтигэр саҥа кэм ирдэбилин итэҕэтиилээхтик суруйар.

Ааҕааччы киэҥ араҥатыгар ананар.

Ааптар номоҕон хоһоонноругар Ийэ дойдутугар, төрөөбүт сиригэр-уотугар тапталын хоһуйар, бу олоххо киһи буолан үөскээбит аналын ырыҥалыыр. Бэйиэт чочуллубут тыла-өһө, сааһыламмыт санаалара ааҕааччыны умсугуталлар, кэрэҕэ, сырдыкка угуйаллар.

В выверенной поэзии автора описывается бережное отношение к жизни, к чувствам, любовь к родной земле.

Кини оҕо сааһа – дьоллоох, эдэр сааһа – инникилээх, таптала – истиҥ… этэ. Ол эрээри олоххо араас буолар. Ким эрэ олох очуругар оҕустарар, ким эрэ бигэтик атаҕар турар. Оттон Дьоҕур дьылҕата хайдах салаллыай?

Ааптар биир дэриэбинэҕэ олорор дьон ис дьиҥин, кыаҕын, киччим санаатын, дьоҥҥо, олоххо сыһыанын долгутуулаахтык ойуулуур.

Кинигэҕэ ааптар олоҕун сүрүн хайысхатынан буолбут милииссийэ уустук үлэтин түгэннэрин, ону тэҥэ саха киһитин кутун-сүрүн туппут булт абылаҥнаах сырыыларын уустаан-ураннаан сэһэргиир. Киһи олоҕо дьикти-дьиибэ көстүү, таайыллыбатах араас абылаҥ таҥылларын итэҕэтэр.

Бу ураты сюжеттаах айымньытыгар суруйааччы Галина Нельбисова аҕас-балыстыылар дьылҕаларын, билиҥҥи тэтимнээх олохпут сиэр-майгы өттүгэр соһуччу туруорар уһуктаах боппуруостарын, тыгыалас кыһалҕаларын тэҥҥэ тутан, сэһэргиир. Бу икки – бэйэ-бэйэлэригэр дьүһүннүүн-бодолуун, майгылыын-сигилилиин майгыннаспат – бииргэ төрөөбүттэр олохторун суолугар араас уустуктары көрсөн, бу сиргэ кэлбит дьахтар дьолун билэргэ дьулуһаллар.

Айымньыга дьылҕа бэлэҕэ – сырдык, ыраас, үйэлээх таптал таайыллыбат таабырына сэһэн ис хоһоонун биир тыынныыр бэлиэ түгэнинэн буолар.

В повести – перипетия женских судеб, двух родных сестер. Каждая из них стремится создать свое женское счастье, встречая и решая проблемы, которые ставят реалии современной жизни, и испытания судьбы. В сюжет органично вплетена нить, повествующая о разных судьбах жителей социального приюта.

Затрагивается и вечная тема светлого чувства – любви.

Сэһэҥҥэ оскуоланы саҥа бүтэрэн, олох киэҥ аартыгар үктэммит, олоҕун оҥостунар эдэркээн кыыс туһунан кэпсэнэр. Бары өттүнэн кэскиллээх диэн быраас идэтиттэн саҕалаан, араас идэҕэ холонон көрөр да, бэйэтэ да соһуйуон иһин, улуус киинигэр улааппыт оҕо үйэлээх үгэс түстэммит тыа сирин нус-хас олоҕор дьиҥ дьолун булан, киһи буолан кэскиллэнэр.

Талааннаах суруйааччы Николай Босиков айымньыларын хомуурунньугар хайа да кэмҥэ суолтатын сүтэрбэт уопсастыба күннээҕи кыһалҕата, сиэрэ-майгыта, уоллаах кыыс туҥуй маҥнайгы тапталлара, киэҥ-нэлэмэн Сахабыт сирин кэрэ айылҕата олус бэргэнник, судургу тылынан сэһэргэнэр.

В сборнике повестей известного писателя Якутии Николая Босикова описываются житейские проблемы общества, первая искренняя любовь, чарующая красота природы необъятной Якутии. Автор пишет простым, понятным языком, который способен дотронуться до сердца каждого читателя.

В новую книгу поэта и критика Петра Разумова вошли эссе о литературе и кино, написанные в манере, несвойственной литературоведческой традиции. Вслед за Фрейдом он углубляется в мир детства и истоки собственного творчества. Пытаясь разобраться в природе поэтического, разбирая стихи Михаила Лермонтова и Николая Кононова, кинокартину Энга Ли, некоторые концепции Вальтера Беньямина и Михаила Бахтина, автор обнажает скрытые (вытесненные) механизмы Письма и культуры. Точно определяя возможности и границы анализа, неделимым остатком которого всегда оказывается неизъяснимая «прелесть» – синтаксический эффект настоящего артефакта.

Будущее вершится из прошлого на наших глазах. В книге происходит настоящее – для кого-то больное, для кого-то смешное. Историк литературы может назвать эту книгу сборником коротких рассказов современного интеллигента. Насколько эти рассказы коротки, насколько современны и насколько интеллигентны – решать и разгадывать каждому отдельному читателю из традиционного широкого круга.

Новую книгу известного журналиста и литератора-сатирика составили его иронические рассказы – то забавные, то печальные – о нравах наших соотечественников, живущих в Германии, и коренного населения, несмотря ни на что живущего вокруг них.

Второй раздел книги – относительно ностальгические воспоминания сатирика о «той еще жизни» при развитом социализме с человеческим лицом.

Сборник содержит избранные произведения, посвященные детству и взрослению души. Большинство из них в свое время так и оставались лежать «в ящике» – так уж сложилось не по вине автора. Опубликован был лишь рассказ «День до вечера» (1980), о котором автору весьма дорог отзыв пожилой женщины, пережившей блокаду: «Прочитала с перерывами несколько раз… Правильно передан блокадный ритм: замедленность действий и мысли. Все происходило будто под вуалью с доминантой-мечтой о еде. Впечатление сильное». Остается надеяться, что уровень других вещей, включенных в сборник, не уступает упомянутому.

«Звездное ожерелье» – первая из серии книг, посвященных нашим соотечественницам, женщинам, которые преуспели в тех областях жизни и предпринимательства, где обычно доминируют мужчины. Серия о замечательных женщинах Санкт-Петербурга – это послание ко всем россиянкам: не довольствуйтесь достигнутым личным успехом, а используйте этот успех для развития всех женщин. Поступая так, вы вносите свой вклад в прогресс всего человечества.