Скачать книги категории «Русская литература»

Төбөтүн толкуйунан салайтара сатыыр, сиэрдээх санаалаах, кырдьыгы тутуһар, сымыйаны саралыыр баҕалаах сабыс-саҥа идэтийбит киһиэхэ туох харгыс баарый? Кини – учуутал. Кырата суох кыһалҕалаах кырачаан дьоҥҥо билиини иҥэрэр үөрэхтээх эдэр учуутал кыыс барахсан тус бэйэтин олоҕор болҕомтото тиийбэтэ баар суол. Ол эрээри, үтэн-анньан уйуһутан көрөр салалта киниэхэ туттарбыт “уустук” кылааһын хайдах урууллуурун, бэйэтин тус көрүүтүн хайдах сааһыланарын ким сэрэйиэй, арай учуутал күннүгэ эрэ билэн эрдэҕэ.

Оттон ол күннүк күннэтэ кэпсиир кистэлэҥин арыйдахха – дьиҥнээх олох. Түбүк. Дьарык. Таптал. Кэлэйии. Киэптэтии. Мунуу. Быһаарыныы. Дьылҕаҕа бэринии…

«Мэлдьи эн аттыгар буолуом…» Таптыыр сүрэхтэр силбэһэр ыралара итинник эбээт. Ол эрээри өрүкүйбүт иэйии иититтэн тахсыбатах эдэр дьон Дьылҕа Хаан кинилэргэ тугу ирээттээбитин хантан сэрэйиэхтэрэй?

Дьоллоох олохторун соҕотохто аймаабыт биир түүн… Эбэтэр сыл-хонук устата дьапталлыбыт хом санаа, курутуйуу, өһүргэс хааһаҕын тиһэҕэр тэһэ аспыт бүргэстии, тапталтан кэлэйии…

Дашалаах Сүнньүөх кылгас эрээри чаҕылхай, истиҥ тапталлара… Женялаах Рома кэлэйии кэннинэн чугуруппут, ол эрээри чымаан өй саҥалыы күөдьүппүт тапталлара…

Этиҥ эрэ, бу дуо, табыллыбыт таптал эбэтэр табыллыбатах таптал?

Орто дойдуга олорор киһи ардыгар муунтуйар-мунчаарар, курутуйар-санньыйар, кимтэн-туохтан эрэ хомойор-хоргутар күннэрдээх, санааҕа ылларар, санаата оонньуур, түһэр, самнар кэмнэрдээх. Киһи барахсан итинтэн харыстаныахтаах, бэриммэт буоларга дьулуһуохтаах.

Бу хомуурунньукка саха поэттарын дьон сүргэтин көтөҕөр, санаатын күүһүрдэр, олоххо умсугутар хоһоонноро талыллан киирдилэр.

Саха поэзиятын сүрүн уратыта – олоххо тардыһыыны көҕүлүүр, киһиэхэ тапталы иитэр тосхоло, кэрэҕэ, үтүөҕэ ыҥырар сырдык анала буолар.

Кыыл диэхтэн киһи курдук эрээри, уҥуоҕунан быдан улахан, бигэ киэптээх, сирэйэ үксэ түү, субурхай уһун баттахтаах күтүр. Тымныыттан харыстанан кыыл таба тириитин сүлэн ылан үрдүгэр быраҕынан иккис тирии оҥостор. Кини куо- лаһын истибит киһи суох эрээри, куттал тирээтэҕинэ сүр улаханнык иһиирэн өстөөҕүн үргүтэрэ биллэр. Оноҕоһу саа-саадах оҥостон бултуур, көмүскэнэр. Саһа үөрүйэх уонна олус түргэнник сүүрэр буолан, дьон хараҕар мээнэ көстүбэт.

Саргы биир күн сурук тутар. Биэчэргэ билсиһэн сөбүлүү көрбүт киһитэ «ол сиргэ» түбэспититтэн соһуйар, хомойор. Ол эрээри санаата онтон уларыйбат. Истиҥ сыһыанынан, ыраас тапталынан киниэхэ көмөлөһүөн, тирэх буолуон баҕарар.

Төрүөҕүттэн көрбөт оҕо бу күн сирин, тулалыыр эйгэтин, күндү ийэтин хайдах «хараҕар» ойуулууруй? Таптыыр идэтин баһылаары дьиэтин-уотун умнан туран, түүннэри-күнүстэри үлэлиир эдэр учуутал кыыс атын киһи алҕаһын толуйа «ол дойдуга» аттанара диэн бу тугуй? Тыла суох соҕотох дьахтар киниэхэ Айыыһыта анаабыт оҕотун хайдах иитэн киһи-хара гынарый? Ааптар кэпсээннэрин дьоруойдара олох ухханыгар түбэһэн, кинилэри харгыстаабыт эрэйи-кыһалҕаны, тургутуулары эт хааннарынан хорсуннук ааһан, олохторун отуорун көннөрүөхтэрэ дуо? Биитэр Дьылҕа Хаан кинилэргэ өлүүлээбит чэпчэкитэ суох дьылҕаларыгар бэринэн, түҥнэри төлкөлөнөллөр дуу?

Жизнь всегда проверяет человека на прочность. Проблемы, трудности, препятствия, возникающие с каждым разом, оставляют ощущение того, что целая жизнь – это ряд испытаний, требующий преодоления. С подобными тяготами сталкиваются и герои рассказов: незрячий с рождения мальчик, у которого нет понятия «видеть», уже подозревает о своей неполноценности; психологическая драма молодой учительницы, которая окажется за чужие грехи в местах лишения свободы, затронет за живое любого или то, как тихую радость одинокой глухонемой женщины, которая вот-вот станет мамой, воспринимает сельская гавань…

Как им быть, как дальше жить? Поддаться обстоятельствам или, несмотря ни на что, бороться за свое место под солнцем? Об этом данное издание.

Репрессия сиэртибэтин о±олорун ыар дьыл±ата, ата±астабыл аґыы амтана, сирэй кірбіх буолуу, олох ханнык да батталыгар бэриммэт улахан таптал, кырдьык ірігійі, удьуор тыыннаах утума кэпсэнэр бу сэґэІІэ. Ааптар олоххо буолан ааспыт быґыы-майгы аныгы кэм ыччатыгар дьайыытын, суолтатын итэ±этиилээхтик кірдірір.

Хас биирдии киґи олоххо дьолу кірдµµр, ол эрээри дьол туґунан ійдібµлэ тус-туґунан. Дьолу ситэ сатаан сымыйаны кууспаппыт буолуо дуо? ДьиІ аналы булунуу дьол буолаарай? Бу ыйытыыларга хоруйу кинигэ±э киирбит кэпсээннэр биэрэллэр.

Үс эдьиийдии-балыстыылар үһүөн туһунан ыал буолан олороллор. Үһүөн бу орто дойдуга дьахтар киһиэхэ ананар дьолу билиэхтэрин баҕараллар. Ол эрээри, дьылҕа кимиэхэ тугу биэрэрин бэйэтэ билэргэ дылы. Кинилэр үөрэр-хомойор, ыллыыр-ытыыр да түгэннэригэр өрүү бииргэлэр.

Ааҕааччыга биллэр прозаик Татьяна Находкина саҥа кинигэтин дьоруойдара – тыллара-өстөрө, санаалара-оноолоро, быһыылара-туттуулара киһини итэҕэтэр, ааптар бэйэтин оҕо сааһыттан уонна субу бүгүҥҥү олохпутуттан түһэн кэлбит тыа сирин олохтоохторун тыыннаах мөссүөннэрэ.

Ааҕааччы киһи үтүө санаата, амарах быһыыта өрөгөйдүүрүттэн үөрүө, сыал-сорук, күүстээх санаа барыны кыайарыгар итэҕэйиэ уонна тус олоҕор туһалааҕы иҥэриниэ.

Бу тэттик кинигэ ыал буоларга санаммыт эдэр ыччакка ананар. Манна суруллубут тыллар саҥа олох аартыгын арыйааччыларга бастакы истиҥ сүбэһит буолуохтара, санааҕытыгар санаа, күүскүтүгэр күүс эбиэхтэрэ.

Түҥ былыргыттан кыаҕын-сатабылын түмэн норуотугар көмө-өйөбүл буолбут үгүс чулуу дьон олорон аастахтара.

Бүгүҥҥү күммүт биир ураты киһитэ – аһыныгас сүрэхтээх, көмүскэс күөннээх, уйан куттаах, көрүнэн-нарынан дьону үөрдэр идэлээх, санаа түһүн күүһүрдэр аналлаах эстрада артыыһа Клим Федоров. Кини соҕотох бэйэтэ сүүһүнэн киһиэхэ сөҕүмэр күүһү, күүстээх иэйиини, тирэхтээх эрэли уһугуннарар кистэлэҥэ туохханый?

Ол туһунан ааҕыах, анаарыах уонна… түмсүөх, үтүөнү түстүөх.

Икки үйэни алтыһыннаран дьикти олоҕу олорорго анаммыт дьон – бүгүҥҥү күн туоһулара, эн, кини уонна биһиги.

Айылҕа сэдэх дьоҕурунан хатаҕалаан, дэбигис өйдөммөт көстүбэт күүһүнэн сэбилээн, анаан айан ыыппыт оҕоккото Күннэй Кардашевская кыыс кылгас олоҕун кэпсээнэ өссө да өр кэмҥэ, бука, уостан түспэт дьылҕаланыа буолуо. Оттон кини ийэтэ Любовь Львовна Васильева, сүтүктээх киһи аһыытын-кутурҕанын кистии анньан, күннээҕи түбүгү дьарык оҥостон Күн киһитин олоҕунан салайтарар.

Любовь Васильева алгыс кэриэтэ анабыллара, үлэх кэриэтэ сүбэлэрэ ааҕааччы тус бэйэтигэр туһалыахтара; кини ымыылаах санааҕа куустарарыгар, тус бэйэтин толкуйун анаарарыгар, олоҕун сүнньүн таба көрүнэригэр, сатаан ырытарыгар көмө буолуохтара диэн эрэнэбит.

Бу хомуурунньукка тоҕус уонус уустук сылларга чөл куттаах саха ыала үөскүү, күн сиригэр омукпут кэнчээри оҕото кэлэ турарын туһугар өбүгэлэрбит үтүө үгэстэрин сөргүтэн, дьолу түстээбит дьоһун-мааны дьоммут туһунан истиҥ-иһирэх ахтыылар түмүлүннүлэр. Кинилэр үтүө көмөлөрүнэн ийэ-аҕа буолар үрдүк дьолу билбиттэр сылааһынан илгийэр махталлара киирдилэр.

Ону сэргэ «Дьылҕа түсчүтэ» Саха сирин суорумньуһуттарын ассоциациятын араас улуустарыгар кэскиллээх үлэни салгыыр үтүө-мааны дьоммут бүгүҥҥү киэҥ хайысхалаах үлэлэрин киэҥник сырдатыы, кинилэр соргулаах сүбэлэрэ киирдилэр.

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Ийэ сылын көрсө тахсар.

Кэскиллээҕи кэрэхсиир, омугун дьылҕатын туһугар долгуйар ааҕааччыга, ону сэргэ аналлаахтарын була илик дьоҥҥо ананар.

Народнай поэт Михаил Тимофеев айымньыларын үһүс томугар 1962—1974 сыллардаахха суруйбут айымньылара киирдилэр. Поэт хомоҕой хоһоонноругар сүрэҕин истиҥ иэйиилэрин ааҕааччы кутун-сүрүн таарыйардык тиэрдэр.

В третий том сочинений народного поэта вошли стихотворения и поэмы, написанные в период с 1962 по 1974 год. Произведения Михаила Тимофеева отражают сокровенные мысли и чувства тонкой души поэта, которые находят отклик в сердцах читателей даже сейчас, спустя много лет.

Уус-уран сэһэн Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа В.Д. Иванов (1923—2011) ахтыытыгар олоҕуран сурулунна. Василий Давыдович Бүлүү улууһун Чочутугар төрөөбүт. Олус дьикти олоҕу олорбут киһи. Оҕо сааһыгар хаста да өлө сыспыт. Икки ийэлээх: төрөппүт уонна иитиллибит. Хас даҕаны аҕалаах. Г.И. Чиряевы кытта биир кылааска үөрэммит. Мөлтөх харахтаах эрээри, дьулуһан туран, уон аҕыһыгар сэриигэ мүччү туттаран барбыт уонна полковой разведчик буолбут. Сталинградтан Берлиҥҥэ тиийбит. Геббельс өлүгүн харабылласпыт. Потсдам конференциятын, Нюрнберг процеһын харабылыгар турбут. Сталиннааҕы уу хараҕынан көрбүт. Кини ахтыыта, «Я вернусь» диэн ааттанан, суруналыыстар Мария Павлова, Василий Решетников суруйууларынан, туспа кинигэ быһыытынан 2011 с. тахсыбыт.

Повесть написана на основе воспоминаний ветерана Великой Отечественной войны В.Д. Иванова (1923—2011). Василий Давыдович прожил очень интересную жизнь, был человеком с необычной судьбой. Он уже в детстве несколько раз заглядывал по ту сторону жизни. Имел двух матерей – родную и приемную. И отцов у него было несколько. Был одноклассником Гаврила Чиряева. Имея плохое зрение, в 18 лет он попал на фронт, и мало того – служил в полковой разведке, дошел из Сталинграда до Берлина. Стоял в охране трупа Геббельса, Потсдамской конференции и Нюрнбергского процесса. Видел собственными глазами Сталина. Его воспоминания под названием «Я вернусь» вышли в свет из под пера журналистов Марии Павловой и Василия Решетникова в 2011 году.

Судьба этого неординарного человека, изложенная в художественном произведении, не оставит равнодушным ни одного читателя.

Сборник «Гунилгэн хоктолӣн» включает произведения победителей Первого литературного конкурса, посвященного 70-летию известного ученого, эвенкийской писательницы Галины Варламовой-Кэптукэ. Читатель познакомится с литературными произведениями различных жанров – стихов, рассказов, авторских сказок на эвенкийском языке. Эти произведения написаны как известными, так и начинающими авторами. Они проживают в Красноярском крае, Иркутской области, на Амуре и в Якутии.

Данный сборник будет вкладом в эвенкийскую литературу.

Сборник предназначен для всех, кому интересна литература коренных малочисленных народов Севера, а также для широкого круга читателей.

«Интересно, а люди, которые идут навстречу, знают, что я спас не одну жизнь?» – я бы мог думать так, будь чуть моложе. Точнее, так и было. В первые дни, когда я только начинал работать и был санитаром, готов был каждому говорить, где работаю. А когда с доктором завели первое для меня сердце, был так горд собой, что рассказал даже кондуктору автобуса! То, что пациент умер через 10 минут, не приходя в сознание, я, конечно, не говорил… Сейчас, зная, что в огонь я не полезу, бандитов задерживать не буду и обучить детей литературе не смогу, понимаю, что это просто работа. Я всего лишь знаю, как спасти вашу жизнь и сохранить здоровье.

С каждым годом нас, таких отважных и не задумывающихся о будущем своего физического и психологического здоровья, становится все меньше. Но те, кто до сих пор в строю, несут это бремя ради незнакомых людей. Бессонные ночи, угрозы, унижения, удары. Ради чего? Ради зарплаты, которая выше МРОТ на 10–15 тысяч? Нет. Все это для того, чтобы однажды на улице подошла женщина с пятилетним ребенком и сказала: «Вот, Петенька, благодаря этому человеку ты сегодня дышишь».

Удивительный, захватывающий сюжет романа Ирины Богдановой «Три Анны», – словно непрерывный бег по спирали времени. Он проводит читателя от начала ХХ века до наших дней через целую череду образов, поражающих воображение своей многозначительностью.

Действие романа разворачивается, когда юная Анна Веснина возвращается к отцу из закрытого пансиона. Она сразу сталкивается с тайной, полностью меняющей её жизнь и затрагивающей судьбы двух других Анн, которым только суждено родиться. На протяжении века три Анны из трёх разных эпох слышат отзвуки давних событий, встречая на своём пути верность и предательство, сломленных жизнью людей и благородных друзей. Трём Аннам предстоит постигнуть глубины человеческих чувств и выбрать единственно правильную дорогу к любви и миру.

Что может быть интереснее для ребят, чем крепкая дружба и захватывающие приключения?

Чего-чего, а приключений в жизни Тимофея хватало с избытком. Разве просто из деревенского мальчика чудом превратиться в столичного гимназиста, разгадать тайну странного подарка, побрататься с настоящим князем и завоевать к тому же симпатию девочки? Ведь вредная Зина поначалу совсем не обращала внимания на нового знакомого…

Огненным потоком вторглась революция в размеренную жизнь простых петроградцев: ни один из них, проснувшись утром, не уверен, что доживёт до вечера, – столь невероятные испытания обрушиваются на героев книги изо дня в день. Как молодому врачу Тимофею Петрову-Мокееву вызволить своего названого брата Всеволода Езерского, офицера Белой армии, из заточения в подвале Реввоенсовета, где хозяйничает комиссар Клавдия – та самая девчонка-атаманша Клава, от которой в детстве Тимофей защищал маленькую Крысю? Как остаться верным своему долгу и согреть ближних живым теплом своего верующего сердца, если тебе поминутно угрожает арест за непримиримое отношение к деятельности «рыцарей революции»?..

Кому назначено узнать, что предначертали Небеса. И в снах показывалось, что предначертано Судьбой. Тот должен людям рассказать, что есть Судьба у человека. Никого не убеждать, а просто на примере жизни показать,Что игры разума Небес на жизнь простых людей влияют. И связь с ушедшими из жизни, человеку в жизни помогает. Милена Лакузье

В привычном ритме тянется жизнь: счастливое детство, интересная учёба, увлекательная работа; вокруг отзывчивые друзья, большая семья – и вдруг приходит любовь. Не важно, семидесятые годы двадцатого века на дворе или современная реальность, шестнадцать тебе или тридцать, отец ты, сын или внук «того самого» – ты влюблён, и жизнь меняется. Раздавит любовь или сделает сильным, зависит только от тебя. Выбор за каждым: унывать, врать, пить, блудить – или возможен иной путь? Книга содержит нецензурную брань.

Под Рождество случаются чудеса. Даже с теми, кто их не ждет. Через вкус пирожков, воспоминание детства и встречу с Драконом Справедливости, Василий заново прожил события своей жизни и попросил прощение у тех, перед кем виноват. В каждом человеке есть сомнения. И важно, какой путь будет выбран. А Василию помогает в этом его доброе дело, которое он сделал в раннем детстве. Он увидел, что другие люди тоже ценят традиции, любят национальную еду. И это наполняет жизнь смыслом и радостью.

Древние греки и скифы, ратные и трудовые подвиги, меловые горы и пещеры, музеи и заповедники… Достопримечательности Белгородской области – это бесконечная тема научных исследований и художественного поиска. В книге собраны легенды победителей конкурса «Белгородская область. Это моя земля», прошедшего под девизом «Такое могло произойти только здесь». Рассказы материализуются в киберпутеводитель: мобильные приложения, фильмы, видеоигры… Проект создан Федеральным центром гуманитарных практик РГГУ.